Gisterenavond afscheid genomen van interim-burgemeester Ivo Opstelten. Na het gedwongen opstappen van burgemeester Vreeman wegens onvergeeflijke fouten in het Midi-dossier werd Opstelten door Commissaris van de Koningin Wim van der Donk gevraagd als brandblusser naar Tilburg te gaan en de politieke orde te herstellen. Dat deed Opstelten, die eigenlijk al half met pensioen was, keurig. Hij was op dat moment de juiste man op de juiste plaats. Beminnelijk, in het bezit van een dijk aan ervaring (hij was eerder burgemeester in Beerta, Utrecht en Rotterdam) en met een fikse dosis humor en natuurlijk gezag. Bijna iedereen sprong zowat in het gelid als hij ergens binnenkwam of een vergadering voorzat. Dat had in het begin zijn voordelen: Er kwam wat rust. Inmiddels kennen we Opstelten echter ook anders.

VVD-er Opstelten is ook een harde liberaal en een regenteske bestuurder die vriendelijk maar zeer vastbesloten alles en iedereen naar zijn hand tracht te zetten en daar meestal ook in slaagt. Vreemd genoeg voegt nagenoeg iedereen zich daarnaar. Nou ja, behalve wij dan. Opstelten is de bedenker en regisseur van het huidige veel te brede college van vijf partijen dat na de verkiezingen aantrad, met zeven wethouders van wie de meeste volstrekt onervaren zijn maar die toch een dik fulltime salaris krijgen. Opstelten bepaalde zomaar dat gevoelig geachte verzoeken om informatie van de raad eerst langs hem moesten voordat ze bij het college of in de publiciteit terechtkwamen: Een volstrekt ondemocratische ingreep die echter door de meeste partijen (behalve door ons) werd geslikt.

Het was ook Opstelten die het SP-voorstel saboteerde om terughoudend om te gaan met handhaving van de nieuwe, onnodige zeer contraproductieve anti-kraakwet. En hij trachtte steeds raadsvergaderingen in ijltempo af te werken, vaak omdat hij snel terug wilde naar de Randstad. Alwaar Mark Rutte op Ivo’s vaderlijke adviezen inzake de landelijke formatie zat te wachten. Waar zijn voorganger Ruud Vreeman nogal afstandelijk de voorzittershamer en ambtsketen hanteerde vanuit een ‘het-zal-mijn-tijd-wel-duren’-houding, stuurde Ivo Opstelten besluitvorming doelbewust de door hem gewenste kant in. En dat was meestal niet de kant die de SP-fractie op wilde. Dat hebben we hem dan ook telkens laten weten. Voor de rest riep iedereen vooral vaak ‘ja’ en ‘amen’. Om na afloop in de wandelgangen te mopperen op die eigenmachtige burgemeester.

Kortom: Goed dat Opstelten in aanvang wat politieke rust heeft gebracht, al is het zeer de vraag of dat alleen door hem kwam. En goed dat hij nu ook weer afscheid heeft genomen. Laten we hopen dat Peter Noordanus, de nieuwe burgemeester die vanmiddag wordt geïnstalleerd, zich wat meer aan de voltallige raad gelegen laat liggen en aan de democratisch afgesproken verantwoordelijkheden. En laten we vooral ook hopen dat die raad én het huidige college leren wat minder ontzag en onderdanigheid te betonen aan eigenzinnig burgemeesters. Ik heb het al eerder gezegd: Een meester kan alleen meester zijn bij de gratie van zijn slaven.