Tilburgs SP Nieuws

tilburg.sp.nl

Polleke

WORD NU LID!

Opinies 2003

De Heuvel blijft dicht!

Juli 2003 De Heuvel is al jarenlang onderwerp van discussie in de gemeenteraad én op straat. Moet de lindeboom blijven of niet, meer of minder terrassen, wel of geen loempiaboer en bloementent, de plaatsing van het podium, de fietsenkelder eronder, en natuurlijk wel of geen verkeer erover. Nu de belangrijkste knoop wordt doorgehakt heeft de Tilburger echter het nakijken. Zowel de burger als de gemeenteraad worden gepasseerd en het binnenstadsplan wordt Tilburg door de strot geduwd. Tijd voor een referendum.

Hot item tijdens verkiezingen
Openstelling van de Heuvel voor autoverkeer werd een item in de vorige gemeenteraadsverkiezingen door een initiatiefvoorstel dat de SP een maand daarvoor presenteerde. Sinds afsluiting van de Heuvel is er continu discussie geweest of dat niet zou moeten worden teruggedraaid. Dat verlamde de besluitvorming rond de Heuvel, omdat nooit iets vast stond. In de tussentijd werden er miljoenen uitgegeven aan herinrichting van de binnenstad, zonder dat dus duidelijk was wat de toekomst zou moeten of kunnen zijn. De SP wilde duidelijkheid, om vervolgens te kunnen stoppen met het ondoordacht uitgeven van geld aan het centrum, terwijl de wijken en buurten van Tilburg steeds tekort werd gedaan. Ons idee was om een duidelijke uitspraak te krijgen over de toekomst van de Heuvel: wel of geen auto's erover, desnoods door een referendum. Dat voorstel deden we enkele weken voor de verkiezingen.

Tijdens die verkiezingen moest iedereen wel partij kiezen. Wij kozen voor een autovrije Heuvel en behoud van de sternet-fietsroute, en ook PvdA, AB en GroenLinks stonden daar achter. Ook D66 leek daarvoor te kiezen, maar die zijn nooit zo duidelijk. VVD was natuurlijk tegen, die wilde auto's over de Heuvel. CDA wilde geen auto's over de Heuvel, maar wel onderzoek naar de mogelijkheid voor een tunnel onder de Heuvel door. Dat idee kwam ooit van het TOP. Met die 'beloften' gingen mensen in maart vorig jaar naar de stembus.

Onmiddellijk na de verkiezingen, toen de SP voorstelde om op 15 mei (bij de Tweede-Kamerverkiezingen) een referendum over de Heuvel te houden om die benodigde duidelijkheid te verschaffen, schreven de collegepartijen CDA, PvdA, GL en AB ons initiatiefvoorstel bijna letterlijk over in hun college-programma (het lokale regeerakkoord). Daarmee leek de kous af. Maar we zeiden ook 'eerst zien en dan geloven', want politici zijn niet eens zo betrouwbaar als ze eruit zien. De website www.heuvelautovrij.nl die in maart in de lucht was gegaan bleef bestaan, zij het wat slapend.

Wat nu: Heuvel weer open?!
In juni van dit jaar kwam het college met haar besluit over het Masterplan Binnenstad (MB) en het Tilburgs Verkeers- en Vervoersplan (TVVP) naar buiten. Toen bleek dat zij in samenspraak met de collegepartijen in de raad al in december van vorig jaar hadden besloten de Heuvel open te stellen voor autoverkeer. Het MB en TVVP zijn daarop gebaseerd.

Waarom is dat slecht: Omdat het indruist tegen zeer expliciete verkiezingsbeloften, omdat het indruist tegen het onderdeel daarover in het collegeprogramma, en omdat hierover geen enkele discussie in de raad of daarbuiten is gevoerd. Tilburg werd geconfronteerd met een voldongen feit met een inhoud en op een manier die niet behoorlijk is. Alleen al daarom zou het proces ter discussie moeten staan en worden aangezwengeld. De SP staat daarin echter behoorlijk alleen. De burgemeester, die als voorzitter van de gemeenteraad het democratische proces zou moeten begeleiden, heeft hier flink gefaald, en dat mag hem kwalijk worden genomen. Alle woorden over transparantie, openheid, communicatie en 'dualisme' ten spijt, wordt hier ouderwetse achterkamertjespolitiek beoefend.

Verder is het besluit ook slecht vanwege de inhoud. Het uitgangspunt van het TVVP is het faciliteren van toenemende automobiliteit, ten koste van leefbaarheid, fietsers, voetgangers en het openbaar vervoer. Enkele duizenden autoparkeerplaatsen worden in het centrum van de stad bijgebouwd, voetgangers op de Heuvelring en de Heuvel krijgen met nog meer gevaar te maken, de sternet-fietsroute wordt fataal onderbroken, het openbaar vervoer komt vast te staan in de auto-files, het Pieter Vreedeplein wordt een ordinair winkelplein en heeft niets meer in zich van de oorspronkelijke plannen (die overigens bijna niemand in de huidige gemeenteraad zich nog herinnert). Daar tegenover staan de diapresentaties en maquettes van Riet Bakker, de bedenker van dit alles. De Spoorlaan wordt een flaneerboulevard met bomen en brede voetgangerspaden en vrijliggende fietspaden, de helft minder asfalt en tóch niet meer verkeer (rara hoe kan dat) ondanks de toename van de parkeerplekken met enkele duizenden en de autonome verdubbeling van de automobiliteit die zij ook voorspelt. Daarnaast komt er een brug over de Piushaven voor ontsluiting van het daar te ontwikkelen gebied.

Hoe moet het nu
De Cityring wordt eenrichtingsverkeer (op de Spoorlaan van west naar oost, ten zuiden andersom). Het idee hierachter is dat dit mensen ontmoedigt de Cityring te nemen voor doorgaand verkeer, dat wil zeggen, auto's die niet ín het centrum zelf moeten zijn. Dat verkeer zou dan de ringbanen prefereren. Verkeer dat nu op de ringbanen rijdt maar niet per sé in Tilburg hoeft te zijn zal de Tangenten gaan verkiezen. By magic… Waarom zouden die automobilisten die andere keuzes maken terwijl ze dat nu niet doen? Omdat ze op de cityring zó vast komen te zitten dat de ringbaan nemen sneller is. En omdat doorgaand verkeer op de ringbanen zó vast komt te zitten dat ze beter nog de tangent kunnen nemen om van de ene kant van Tilburg naar de andere kant te komen.
Dat betekent dus ook dat er files zullen staan op de cityring en de ringbanen, met daarin auto's die - blijkbaar - geen andere keus hebben, bijvoorbeeld omdat ze op weg zijn naar een van die duizenden nieuwe parkeerplaatsen in het ó zo bereikbare centrum van Tilburg.
Waarom heeft de SP niet zo'n vertrouwen in de groene en leefbare kwaliteiten van de maquettes en dia's van Riet Bakker? Omdat die altijd veel en veel mooier zijn dan de toekomstige werkelijkheid. Dat blijkt uit alle grote ontwikkelingsplannen die Tilburg (en daarbuiten) zijn ondernomen. Uiteindelijk wint het geld, en groene voetgangers en fietspaden leveren geen geld op.

Hebben wij dan een alternatief voor het plan Bakker? Nee! En waarom dan niet? Omdat dat niet hoeft, omdat wij een politieke partij zijn en geen stedenbouwkundigen of verkeersdeskundigen. Omdat wij er voor zijn om de kaders vast te stellen waarbínnen die deskundigen dan hun plannen kunnen uitwerken. En die kaders hadden we vastgesteld, namelijk een groen en leefbaar centrum. Riet Bakker is het niet gelukt binnen die kaders een plan te maken. Jammer voor Bakker, maar dat mag niet betekenen dat techneuten voortaan de politieke kaders in een stad gaan stellen.

Ons alternatief voor wat er nu gebeurd is het opnieuw vaststellen van de kaders, want daarover is ook nog nooit echt gesproken vóór presentatie van het MB en TVVP. Onze uitgangspunten daarbij zijn: betaalbaar, groen en leefbaar, geen automatische facilitering van toenemende automobiliteit, meer aandacht voor openbaar vervoer en alternatieve distributie.

Waarom dan een referendum over de Heuvel
Is dat niet een beetje een heel klein onderdeeltje uit een groot en integraal plan plukken? Ja en nee. Het is 'maar' een onderdeeltje, maar het is vooral ook een vitale voorwaarde voor het hele plan. Oftewel, zonder open Heuvel geen Masterplan Binnenstad en geen Tilburgs Verkeers- en Vervoersplan. In wezen gaat het referendum dus wél over het al dan niet doorgaan van het plan Bakker. En de keuze voor dit onderwerp is ook gedaan omdat de discussie zich al die jaren heeft toegespitst op de Heuvel, omdat de Tilburgers daarbij precies weten waar het over gaat, en omdat burgers ook prima begrijpen dat zónder een open Heuvel het hele plan niet doorgaat. Aanvaarden van het SP initiatiefvoorstel betekent niet alleen dat er geen auto's over de Heuvel zullen rijden, maar ook dat andere verkeersdeskundigen en stedebouwkundigen een nieuw plan zullen moeten maken voor de Tilburgse binnenstad, en dit keer écht binnen de kaders zoals die lokaal en democratisch zijn vastgesteld: betaalbaar, groen, veilig en leefbaar.

Johan van den Hout
SP fractievoorzitter

website Heuvel Autovrij